Jaki iluminator do noktowizora wybrać?
Współczesna noktowizja cyfrowa, reprezentowana przez urządzenia takie jak Hikmicro Alpex 4K czy Pard NV007SP, do poprawnego działania w całkowitej ciemności wymaga zewnętrznego źródła światła. W przeciwieństwie do analogowych noktowizorów starszych generacji, matryce cyfrowe (CMOS/CCD) potrzebują silnego strumienia fotonów, aby wygenerować obraz o wysokiej rozdzielczości. Wybór odpowiedniego doświetlacza decyduje o skuteczności w łowisku.
Długość fali: 850 nm, 940 nm czy 980 nm?
Jest to kluczowy parametr determinujący zasięg urządzenia oraz stopień jego wykrywalności.
1. Pasmo 850 nm – maksymalny zasięg
Standard zapewniający najwyższą wydajność sensora.
Zalety: Matryce krzemowe są najbardziej czułe na to pasmo. Użytkownik uzyskuje najjaśniejszy obraz, największy zasięg (400–600 m przy emiterze VCSEL) i najmniej szumów cyfrowych na wyświetlaczu.
Wady: Źródło światła emituje czerwoną poświatę (tzw. żarzenie diody), która jest dostrzegalna dla oka ludzkiego i zwierzęcego, gdy patrzy się bezpośrednio w emiter.
Reakcja zwierzyny: Zwierzyna płowa (jelenie, sarny) zazwyczaj ignoruje to światło. Drapieżniki oraz dziki na terenach o dużej presji myśliwskiej mogą reagować ucieczką.
2. Pasmo 940 nm – wysoka dyskrecja
Rozwiązanie dla myśliwych polujących na ostrożną zwierzynę oraz na krótki dystans (nęciska).
Zalety: Źródło światła jest bardzo trudne do dostrzeżenia. Żarzenie emitera jest zredukowane do minimum, co nie płoszy nawet ostrożnych odyńców.
Wady: Czułość matryc na tę falę spada o około 30–40% w porównaniu do 850 nm. Skutkuje to mniejszym zasięgiem i większym ziarnem na obrazie (wymaga mocniejszego wzmocnienia sygnału w noktowizorze).
3. Pasmo 980 nm – brak widocznej poświaty
Specjalistyczne rozwiązanie dostępne w zaawansowanych iluminatorach, takich jak produkty marki Noxar.
Charakterystyka: Fala ta leży na granicy czułości typowych sensorów, przez co nie generuje postrzegalnej dla oka sygnatury świetlnej. Wymaga jednak bardzo czułych sensorów (np. 4K) lub pracy na bliskim dystansie, aby obraz był czytelny. Stosowana w sytuacjach wymagających najwyższego stopnia utajenia.
Technologia emitera: LED czy VCSEL?
Na rynku dominują dwie technologie generowania światła podczerwonego:
Dioda LED: Technologia starsza. Daje szerokie, rozproszone światło. Ma ograniczony zasięg efektywny (do 150–200 m) i często powoduje prześwietlenie obiektów na pierwszym planie (trawa, gałęzie), co zakłóca pracę automatyki noktowizora.
VCSEL (Laser powierzchniowy): Nowoczesny standard, stosowany m.in. w serii Noxar. Emituje spójną, uporządkowaną wiązkę światła. Zapewnia znacznie większy zasięg, brak "plam" w obrazie i lepszą przenikalność przez zamglenia. Jest to obecnie rekomendowany wybór do celowników cyfrowych.
Rekomendowane rozwiązania:
Wyselekcjonowane modele najlepiej odpowiadające potrzebom polskich myśliwych.
1. Rozwiązanie kompleksowe (Rekomendacja)
Urządzenie 4-w-1, które eliminuje konieczność wyboru jednego pasma. Głowica zawiera cztery niezależne emitery:
850 nm: Do strzałów na daleki dystans.
940 nm: Na nęcisko i do obserwacji.
980 nm: Do zadań specjalnych wymagających braku poświaty.
Światło białe: Funkcja latarki do poszukiwania postrzałka.
Model ten jest idealnym uzupełnieniem celowników takich jak Hikmicro Alpex 4K, które często sprzedawane są bez iluminatora w zestawie.
2. Modernizacja starszych urządzeń
Model:(https://alexim.pl/pl/products/iluminator-podczerwieni-pard-ir1-850-mm-do-nv-007sp2-4k-480.html)
Iluminator zewnętrzny dedykowany do nasadek Pard (NV007SP/V). Fabryczne diody w tych nasadkach bywają niewystarczające na dystanse powyżej 100 metrów. Zastosowanie zewnętrznego modułu 850 nm znacząco poprawia jakość obrazu i zasięg, pozwalając na skuteczne polowanie ze starszym lub tańszym sprzętem.
3. Pełna dyskrecja
Model:(https://alexim.pl/pl/products/noxar-dir980-iluminator-podczerwieni-980nm-308.html)
Przeznaczony dla użytkowników posiadających najnowsze, czułe matryce, dla których priorytetem jest brak widocznej sygnatury świetlnej. Należy liczyć się z mniejszym zasięgiem w porównaniu do pasma 850 nm.
Podsumowanie
Wybór iluminatora to zawsze kompromis między zasięgiem a stopniem utajenia.
Polowania na otwartych przestrzeniach (duży dystans) – wybierz 850 nm.
Polowania na nęciskach lub na ostrożną zwierzynę – wybierz 940 nm.
Jeśli posiadasz nowoczesny celownik (np. Alpex 4K) i chcesz mieć pełną elastyczność – wybierz Noxar DIR-PRO V2, który łączy wszystkie pasma.
Należy pamiętać o stabilnym montażu. W przypadku iluminatorów zewnętrznych warto zastosować uchwyt z regulacją (np. Noxar ARM), który pozwala precyzyjnie ustawić wiązkę światła w centrum pola widzenia lunety.